Tanzimat Fermanı Nedir?

Tanzimat Fermanı 3 kasım 1839 tarihinde Sultan Abdülmecid döneminde devlet tarafından açıklanan ve demokratikleşme açısından çok önemli maddeler içeren bir bildiridir. Bu ferman Gülhane Parkı’nda halka okunduğu için Gülhane Hattı Şerifi olarak da biliniyor. Fermanın nedeni, önemi, içeriği ve sonuçları kısaca şöyle sıralanabilir.

Nedir?

Bir padişah fermanıdır. Devletin anlayışının değiştiğini, vatandaşlara ve özellikle azınlıklara haklar tanındığı bir senet niteliğindedir. Bildirinin temelleri II.Mahmut devrinde atılmış olsa da açıklandığında tahta Abdülmecid vardı. Çalışmada en büyük pay sahibi sadrazam Koca Mustafa Reşit Paşa‘dır (Yukarıdaki resimdeki).

Nedeni Nedir?

Öncelikli sebep azınlıklara bazı haklar vererek Avrupa’nın devletin iç işlerine karışmasını engellemek, Mısır sorununa karşı batı desteğini almak, değişen çağ şartlarını yakalamak ve devlet ile halk arasındaki etkileşimi artırmak. Fransa İhtilali’nde ortaya çıkan milliyetçilik akımının ülkedeki etkisini azaltmak. Gayrimüslimlerin devlete sadık kalmasını sağlamak.

Önemi Nedir?

Yüzyıllardır teokrasiye dayanan bir Mutlak monarşi anlayışıyla yönetilen Devlet halkı da yönetime katmayı amaçlamış ve modernleşme yönünde büyük bir adım atmıştır. Tanzimat Fermânı’nın açıklanmasından I. Meşrutiyet’in ilanına kadar geçen süreye Tanzimat Dönemi (3 Kasım 1839 – 22 Kasım 1876) denir.

İçeriği Nasıldır?

Ferman, batıdan ilham alarak yetişen Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanmış ve halka okunmuştur. Maddelerini kısaca şöyle özetleyebiliriz:

* Bütün vatandaşlar can, mal ve namus güvenliği açısından korunacaktır.
* Hiç kimse yargı önüne çıkarılmaksızın idam edilemeyecektir. (Hukuk devleti)
* Vergilendirmede adalet sağlanacaktır.
* Erkekler dört yıl mecburi askerlik yapacaktır.
* Rüşvet ve iltimas ortadan kaldırılacaktır.
* Herkes kendi mal ve mülküne sahip olabilecek, bunları miras olarak bırakabilecektir.

Sonuçları Nelerdir?

Bildiri, ülkede yaşayan gayrimüslimler arasında sevinçle karşılandı. Halk ise bu düzenlemeyi sevmedi. ucu Türkiye Cumhuriyeti’ne kadar uzanacak bir modernleşme süreci başlattı. Kamu düzeni sağlanmaya çalışıldı fakat başarılı olamadı. Fermanın uygulanması Osmanlı’nın mali ve ekonomik durumunu zarara uğrattı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir